«Και πότε άλλοτε θα έχεις την ευκαιρία να είσαι συνέχεια με τη μαμά; Διαφορετικά, τη μισή μέρα λείπει, για σκέψου»…
Αυτό της είπε η γιατρός και είχε απόλυτο δίκιο. Σε μια στιγμή που εκείνη είχε πια αρχίσει να κουράζεται και να αδημονεί να φύγει. Ήταν αυτό ακριβώς που σκεφτόμουν κι εγώ. Και είμαι βέβαιη, παρόλη τη δυσαρέσκεια, και η ίδια. Ήταν το καλό της υπόθεσης. Η για ακόμη μια φορά επιβεβαίωση του ουδέν κακόν αμιγές καλού. Η εξαιρετική ευκαιρία να είμαστε μαζί. Όλη τη μέρα. Κάθε ώρα, ανελλιπώς.
Για 8 μέρες στη σειρά. 8 μέρες στο νοσοκομείο. Με πνευμονία.
Τελικά, πολλάκις επιβεβαιωμένο και αυτό, μια πνευμονία είναι πάντα απρόβλεπτη. Τόσο στη εμφάνιση όσο και στην εξέλιξή της. Μπορεί να μη φανεί ιδιαίτερα ανησυχητική στην αρχή, κι όμως να σε στείλει κάλλιστα στο νοσοκομείο και, φυσικά, να σε υποχρεώσει σε θεραπεία για 1 μήνα τουλάχιστον.
Και να σκεφτεί κανείς ότι μόλις λίγες μέρες πριν, έλεγα στο καλό μου φιλαράκι, που πάντα για ποίηση μιλάμε, πόσο πολύ αγάπησα το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου Παιδική Ανάρρωση, ακριβώς γιατί περιγράφει ολοζώντανα εκείνη την ωραία και ταυτόχρονα παράξενη αίσθηση του να είμαστε κοντά στη μαμά, όταν παιδιά αρρωσταίναμε και έπρεπε να μείνουμε για 1-2 μέρες στο σπίτι.
8 μέρες γεμάτες συναισθήματα, με εναλλαγές διάθεσης και σκέψης. Ώρες με ανησυχία, φόβο, αμφιβολία, απογοήτευση, θυμό, λύπη, κλάματα, νεύρα, παραίτηση, αλλά και πίστη από την άλλη, ελπίδα, αισιοδοξία, θέληση, προσπάθεια, χαμόγελο, χαρά, στοργή, φροντίδα, ηρεμία, αγάπη. Αγάπη σίγουρα και πάνω απ’ όλα. Όλα γι’ αυτήν γίνονται. Από εκείνη ξεκινούν και σ’ εκείνη καταλήγουν.
Η αγάπη φάνηκε και στους ανθρώπους που στάθηκαν κοντά μας. Ένα τηλέφωνο, ένα μήνυμα, μια επίσκεψη, η σκέψη και η έκφρασή της. Το «είμαι εδώ για ό, τι χρειαστείτε», το «πώς είστε σήμερα;» το «σε νιώθω» και «σε καταλαβαίνω», πολύτιμα στηρίγματα, βοήθεια σημαντική για να περνά η μέρα, οι μέρες.
Εννοείται, ευκαιρία για αγκαλιές, για πολλή επαφή σωματική, για cheek to cheek, για κεφάλι με κεφάλι, κι αυτό είναι το πιο αγαπημένο μου, από τότε που ήταν μωρά. Εννοείται, άφθονος χρόνος για ξεκούραση, για σκέψη, για περισυλλογή και, φυσικά, για διάβασμα. Τέσσερα βιβλία που ολοκληρώθηκαν επιτυχώς εκεί κι άλλα τέσσερα που μπήκαν σε πολύ καλή διαδικασία εξέλιξης. Εννοείται, χρόνος και χώρος για αποφάσεις. Και για αλλαγές.

Εννοείται, μαθήματα. Πολλά μαθήματα. Πάντα φέρνει το νοσοκομείο.
Το κυριότερο από αυτά, υπάρχει χρόνος. Ξαφνικά, όταν αναγκαστείς να μείνεις για κάποιες μέρες στο νοσοκομείο, διαπιστώνεις το μαγικό, το αδιανόητο, αυτό που δε θα πίστευες ποτέ : υπάρχει χρόνος.Εσύ σταματάς από τα πάντα, λείπεις από τη δουλειά σου, από τις πολλές πάρα πολλές, ατέλειωτες, και όλες πάρα μα πάρα πολύ σημαντικές δουλειές σου, λείπεις από το σπίτι, λείπεις από τους ανθρώπους με τους οποίους σχετίζεσαι και αλληλεξαρτάσαι… κι όμως : Κανείς δεν παθαίνει τίποτα! Οι δουλειές κάπως συνεχίζουν και με κάποιον τρόπο γίνονται, το σπίτι σου παραμένει στη θέση του και μια χαρά, οι άνθρωποι γύρω σου τα καταφέρνουν, η μέρα πάλι ξημερώνει και βραδιάζει, η γη συνεχίζει να γυρίζει, ο κόσμος συνεχίζει να υπάρχει!
Ουάου! Τελικά, υπάρχει χρόνος! Άρα άδικα τρέχουμε διαρκώς και δε φτάνουμε. Πρέπει κάποια στιγμή να λέμε ότι κάπου έστω φτάσαμε και να στεκόμαστε για λίγο να απολαύσουμε τη θέα. Και ας συνεχίζουμε πάλι μετά.
Μάθημα βέβαια και το καμπανάκι που χτύπησε και οδήγησε στο νοσοκομείο. Αυτό το γνωστό καμπανάκι που χρησιμοποιεί το αξιοθαύμαστο σώμα μας αιώνες τώρα ως εργαλείο για να μας φωνάξει πως δεν είμαστε καλά. Να μας ταρακουνήσει, να μας προειδοποιήσει έντονα πια πριν τη μεγάλη καταστροφή μια και, ως συνήθως, σε όλες τις προηγούμενες, πιο light προειδοποιήσεις του μάλλον δε δώσαμε καμία σημασία. Μάθημα τώρα να ακούμε τα μηνύματά του νωρίτερα και εγκαίρως.
Μάθημα και η αναγνώριση της ανεκτίμητης αξίας της υγείας μας. Επιστρέψαμε στο σπίτι μετά τις 8 μέρες και η Αναστασία ήταν ένα άλλο παιδί. Χαρούμενη διαρκώς, ευδιάθετη, να χαμογελά, να με αγκαλιάζει, να με φιλά, να μιλά ήρεμα, να χαίρεται που ξυπνάει, να χαίρεται που είναι καλά. Εξαφανίστηκε παντελώς η γκρίνια, η δυσαρέσκεια για (σχεδόν) τα πάντα, το εύκολο κατέβασμα των μούτρων, όλα όσα δηλαδή κάνουν πάρα πολύ εύκολα τα παιδιά, που όλο και θα βρουν κάτι να απαιτήσουν και είναι λογικό κι αναμενόμενο στην ηλικία τους. Όσα βέβαια κάνουμε κι εμείς, οι μεγάλοι, που ακόμη κι αν δεν εκφραζόμαστε με το γινάτι των παιδιών, ωστόσο πάντα κάτι μας λείπει και πάντα έχουμε ένα παράπονο γι΄αυτό… Κι όμως, χάρη σε όλη αυτήν την περιπέτεια της υγείας, ένα μικρό παιδί έδειξε να συνειδητοποιεί τη σημασία του υπερπολύτιμου αγαθού κι εγώ εντυπωσιαζόμουν κάθε μέρα από το πώς έδειχνε τη συνειδητοποίηση αυτήν και την ευγνωμοσύνη.
Ένα μάθημα ακόμη : σε δύσκολες στιγμές, σε δύσκολες συνθήκες, σε περιβάλλοντα καθόλου επιθυμητά και σίγουρα απευκταία, μπορεί να βρεις ανθρώπους με τους οποίους ιδιαίτερα θα συνδεθείς, ίσως μέχρι και να αγαπήσεις. Η Αναστασία συνδέθηκε με τέτοιον τρόπο με όλες τις νοσηλεύτριες και τους νοσηλευτές, με τους γιατρούς, με τους ανθρώπους που φρόντιζαν το δωμάτιο και τον χώρο… Έτσι είναι, υπάρχει αυτό το υπόβαθρο της έντονης συναισθηματικής φόρτισης, της αίσθησης του κινδύνου και της αβεβαιότητας, της απότομης εξόδου από τη ζώνη ασφαλείας, που επιτρέπει την ανάπτυξη τέτοιων ξεχωριστών, χαρακτηριστικών και μάλλον αξέχαστων δεσμών.
Μάθημα επόμενο, όλα κάπως αντιμετωπίζονται και όλα περνάνε. Με όποιον τρόπο και σε όποιον βαθμό κι αν γίνεται αυτό, πάντως γίνεται. Το βουνό μπροστά μας γίνεται μια διαδρομή που αφήσαμε πίσω μας. Και φυσικά, δίνει τον χώρο για τα επόμενα βουνά που θα φανούν μπροστά μας. Ας είμαστε έτοιμοι λοιπόν για διαδρομές και σκαμπανεβάσματα, αν μάλιστα φροντίσουμε πράγματι να προετοιμαστούμε, να εφοδιαστούμε δηλαδή με εργαλεία που θα κάνουν το πέρασμά μας πιο εύκολο και λιγότερο οδυνηρό, τότε θα έχουμε επιπλέον τη δυνατότητα να απολαμβάνουμε την πορεία.

…….
Όλα τα παραπάνω, πέρυσι γραμμένα.
Λίγο καιρό μετά την ευτυχή επιστροφή από το νοσοκομείο. Που όμως έμειναν εκεί, και τώρα βρίσκουν την ευκαιρία να δουν το φως, να επικοινωνηθούν. Τώρα, ένα χρόνο ακριβώς μετά την πρώτη εκείνη μέρα. Κάτι η συνειδητοποίηση πριν λίγο καιρό πως πέρυσι ζούσαμε την αγωνία, κάτι η «επέτειος» χθες, φαίνεται πως τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή τους.
Μου αρέσει αυτό της τυχαίας επιλογής της χρονικής καταλληλότητας. Τυχαίας εννοώ του πώς τελικά έρχεται, χωρίς εμείς τόσο να έχουμε παρέμβει ή ζορίσει ή επιβάλλει. Γιατί τυχαία εντελώς πιστεύω πως δεν είναι. Είναι οι συγκυρίες που σωστά ταιριάζουν και είναι η δική μας αποδοχή στο να τις εμπιστευτούμε και να τους επιτρέψουμε τη ροή και το προβάδισμα. Πάντα μου αρέσει.
Όλα λοιπόν τα παραπάνω, ισχύουν απόλυτα και τώρα που τα ξαναδιαβάζω, τίποτα δεν άλλαξε μέσα μου, και μέσα μας νομίζω. Ίσα ίσα, όλα ακόμη πιο συνειδητά, ακόμη πιο έντονα μέσα βιωμένα. Ειδικά η αγάπη της Αναστασίας για τους ανθρώπους με τους οποίους συνδέθηκε εκεί, ακόμη πιο ώριμη και πιο ζεστή στην καρδιά της. Που δε χάνει την ευκαιρία να την εκφράσει, ρητά.
Πάνω απ’ όλα, ευτυχώς, ακόμη πιο πολλές μες στη χρονιά που πέρασε οι στιγμές μεταξύ μας.

Οι στιγμές μαμάς και κόρης, κόρης και μαμάς.
